Tourbillon – co to jest i dlaczego ten mechanizm kosztuje czasem więcej niż samochód?

Jeśli interesujesz się luksusowymi zegarkami, prędzej czy później trafisz na słowo tourbillon. Dla jednych to symbol najwyższego poziomu zegarmistrzostwa, dla innych skomplikowany mechanizm, którego działanie trudno zrozumieć bez specjalistycznej wiedzy. W rzeczywistości odpowiedź na pytanie czym jest tourbillon jest prostsza, niż mogłoby się wydawać. To specjalna konstrukcja stosowana w zegarkach mechanicznych, której zadaniem było ograniczenie wpływu grawitacji na dokładność chodu. Dziś jednak zegarek z tourbillonem jest przede wszystkim oznaką prestiżu, kunsztu i zaawansowanej sztuki zegarmistrzowskiej.

Tourbillon – co to jest i do czego został stworzony?

Tourbillon to mechanizm, w którym balans, kotwica oraz koło wychwytowe zostały umieszczone w obracającej się klatce. Nazwa pochodzi z języka francuskiego i oznacza „wir” lub „trąbę powietrzną”, co doskonale oddaje charakter pracy tego rozwiązania.

Pomysł pojawił się pod koniec XVIII wieku, gdy zegarki kieszonkowe przez większość czasu znajdowały się w jednej pozycji – najczęściej pionowej. W takich warunkach grawitacja wpływała na pracę mechanizmu, powodując niewielkie odchylenia w pomiarze czasu. Abraham-Louis Breguet postanowił rozwiązać ten problem poprzez stworzenie obracającej się klatki, która miała stale zmieniać położenie elementów odpowiedzialnych za odmierzanie czasu. Dzięki temu błędy wynikające z działania siły ciężkości mogły się wzajemnie kompensować.

Do najważniejszych cech tourbillonu należą obracająca się klatka wychwytu, niezwykle skomplikowana konstrukcja mechaniczna oraz wysoka precyzja wykonania. Mechanizm ten został stworzony w celu ograniczania błędów pozycyjnych wywoływanych przez grawitację, jednak dziś jest przede wszystkim symbolem luksusu i mistrzowskiego zegarmistrzostwa. Współcześnie męskie zegarki z tourbillonem uchodzą za wyjątkowe dzieło sztuki mechanicznej, cenione przez kolekcjonerów na całym świecie.

OMEGA Seamaster 300 Commander’s Watch James Bond 212.32.41.20.04.001 to wyjątkowa edycja inspirowana światem agenta 007, wyróżniająca się charakterystycznym połączeniem kolorów granatu, bieli i czerwieni nawiązujących do brytyjskiej marynarki wojennej. Precyzyjny mechanizm Co-Axial Chronometer, wodoszczelność do 300 metrów oraz limitowany charakter modelu sprawiają, że jest to zegarek ceniony zarówno przez kolekcjonerów, jak i miłośników luksusowych czasomierzy. 

Jak działa tourbillon w zegarku?

Zasada działania tourbillonu polega na ciągłym obracaniu elementów wychwytu wokół własnej osi. W klasycznej konstrukcji pełny obrót klatki trwa 60 sekund, choć producenci stosują również inne rozwiązania. Podczas pracy mechanizmu balans, kotwica i koło wychwytowe nie pozostają nieruchome. Zamiast tego wykonują regularny ruch obrotowy, który zmienia ich położenie względem grawitacji. W teorii pozwala to niwelować błędy wynikające z działania siły ciężkości.

To właśnie dlatego wykonanie takiego mechanizmu jest ogromnym wyzwaniem. Poszczególne elementy muszą być:

• idealnie wyważone,
• wykonane z niezwykłą precyzją,
• odporne na mikroskopijne odchylenia,
• perfekcyjnie zmontowane ręcznie.

W niektórych modelach spotkać można bardziej zaawansowane odmiany:

To właśnie te rozwiązania sprawiają, że zegarki te należą do najbardziej imponujących konstrukcji w całej branży zegarmistrzowskiej.

TAG Heuer Carrera Chronograph Automatic CBN2011.BA0642 to sportowy chronograf klasy premium, który łączy kultowe wzornictwo kolekcji Carrera z nowoczesnym mechanizmem Heuer 02 oferującym imponującą 80-godzinną rezerwę chodu. Intensywnie niebieska tarcza, stalowa bransoleta oraz perfekcyjnie wykończona koperta o średnicy 42 mm sprawiają, że model ten doskonale odnajduje się zarówno podczas biznesowych spotkań, jak i na torze wyścigowym, do którego nawiązuje jego motorsportowe DNA.

Czy zegarek z mechanizmem tourbillon jest dokładniejszy?

Historycznie tak, ale w nowoczesnych zegarkach naręcznych przewaga tourbillonu nie zawsze jest zauważalna. To jeden z największych mitów funkcjonujących wokół tej komplikacji. Gdy Breguet projektował tourbillon, zegarki noszono głównie w kieszeniach. Mechanizm pozostawał więc przez większość czasu w tej samej pozycji.

Dzisiaj sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Zegarek na nadgarstku nieustannie zmienia położenie podczas chodzenia, pracy czy prowadzenia samochodu. Oznacza to, że wpływ grawitacji naturalnie rozkłada się na różne osie. Dlatego wielu ekspertów podkreśla, że współczesny zegarek z mechanizmem tourbillon nie musi być dokładniejszy od wysokiej klasy zegarka wyposażonego w nowoczesny wychwyt lub certyfikowany chronometr.

Obecnie tourbillon oznacza przede wszystkim:

• prestiż,
• zaawansowanie techniczne,
• ręczne wykończenie,
• unikalność konstrukcji,
• kolekcjonerską wartość.

To właśnie dlatego dla wielu pasjonatów najważniejsza jest nie sama dokładność, ale możliwość podziwiania pracy tego niezwykle skomplikowanego mechanizmu.

Dlaczego zegarki z tourbillonem kosztują fortunę?

Cena wynika przede wszystkim z ogromnej liczby godzin pracy oraz wyjątkowo skomplikowanej konstrukcji. W standardowym zegarku mechanicznym można znaleźć od kilkudziesięciu do ponad stu części. W przypadku tourbillonu liczba komponentów rośnie, a tolerancje wykonania stają się niezwykle rygorystyczne.

Produkcja jednego mechanizmu często wymaga:

• wielu tygodni ręcznego montażu,
• indywidualnej regulacji każdego elementu,
• wielokrotnych testów jakościowych,
• zaawansowanej obróbki mikromechanicznej.

Nie bez znaczenia pozostaje również prestiż marki. Najbardziej znane zegarki z tourbillonem pochodzą od producentów takich jak: Breguet, Patek Philippe, Audemars Piguet, Vacheron Constantin, Jaeger-LeCoultre czy Girard-Perregaux. W efekcie ceny takich modeli zaczynają się często od kilkudziesięciu tysięcy euro, a najbardziej skomplikowane konstrukcje osiągają wartość przekraczającą nawet milion euro.

DAVOSA Ternos Blue Lagoon Automatic 161.554.04 to elegancki zegarek nurkowy, który przyciąga wzrok hipnotyzującą niebieską tarczą i ceramicznym bezelem inspirowanym barwami tropikalnej laguny. Wyposażony w niezawodny mechanizm automatyczny, stalową bransoletę oraz solidną konstrukcję o sportowym charakterze, doskonale sprawdzi się zarówno podczas codziennego użytkowania, jak i aktywności związanych z wodą.

Czy warto kupić zegarek z tourbillonem?

Tak, jeśli szukasz wyjątkowego dzieła zegarmistrzowskiego i cenisz mechaniczne mistrzostwo bardziej niż samą funkcjonalność. Zakup takiego modelu rzadko wynika wyłącznie z potrzeby sprawdzania godziny. W erze smartfonów i zegarków elektronicznych znacznie dokładniejsze urządzenia można kupić za ułamek ceny.

Dlaczego więc kolekcjonerzy wybierają zegarek tourbillon? Ponieważ otrzymują coś więcej niż mechanizm odmierzający czas. Kupują historię, tradycję oraz efekt pracy najwybitniejszych zegarmistrzów świata.

Tourbillon będzie dobrym wyborem dla osób, które cenią luksusowe luksusowe zegarki, interesują się precyzyjną mechaniką lub szukają wyjątkowego modelu o wysokiej wartości kolekcjonerskiej. To także propozycja dla tych, którzy doceniają ręczne wykonanie i traktują zegarek jako element prestiżu. Jeśli jednak liczy się przede wszystkim maksymalna dokładność wskazań, bardziej praktycznym wyborem może być nowoczesny zegarek kwarcowy lub certyfikowany chronometr. Jeżeli szukasz szwajcarskich zegarków prezentujących zegarmistrzostwo na najwyższym poziomie, sprawdź ofertę sklepu online z zegarkami WestWatches, gdzie znajdziesz modele cenionych marek premium. 

Krzysztof Szopa

Ekspert ds. zegarków

Ekspert związany z marką WestWatches.pl, miejscem, które od lat dostarcza zegarki na każdą okazję. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu w branży zegarmistrzowskiej i jubilerskiej, z pasją dzieli się swoją wiedzą, oferując profesjonalne doradztwo zarówno w sklepie internetowym, jak i stacjonarnym. Specjalizuje się w doborze oryginalnych zegarków, akcesoriów do zegarków oraz wyrobów jubilerskich, które łączą wyjątkową jakość z konkurencyjnymi cenami. Jego celem jest pomaganie klientom w znalezieniu idealnego produktu, który spełni ich oczekiwania i podkreśli ich styl.